ORAY EĞİN-TÜRBAN ARTIK FUTBOLDA SİMGE
Türban artık futbolda da simge
Eminim, pek çok kişi benimle aynı şaşkınlığı yaşamıştır ama politik olarak doğru olmadığı için itiraf edememiştir. Milli Takım’daki oyuncuların annelerinden bahsediyorum. Reklama yansıyan oyunculardan annelerinin başları kapalı olanları dikkat çekiyor. Futbol, Türkiye’de de varoş çocuklarının hakimiyetinde, dolayısıyla bu türbanların sınıfsal bir çağrışımı da var. Reklamda yer alan anneleri ve diğer muhafazakâr oyuncuların ailelerini düşündüğümüz zaman aşağı yukarı Türkiye’nin genel yansımasına uygun bir profil ortaya çıkıyor: Türbanlı ve türbansızlar oranı aşağı yukarı yüzde 47 gibi. AKP’nin Milli Takım’a yansıması da bu.
Kuşkusuz en dikkat çekeni Emre Aşık’ın annesi oldu bu reklamda benim için. Türbanını bağlayış şekli, tıpkı Servet Çetin’in annesi gibi aşırı muhafazakârlığa işaret ediyordu. Aysun Kayacı’nın bir zamanlar gelin gideceği ailenin annesinin bu olduğuna hiç kimseyi inandıramazsınız mesela.
İlginç olan, AKP’lilerin tercih ettiği, Emine Erdoğan’ın da kullandığı “Şulebaş” modelin hiçbir futbolcu annesi tarafından tercih edilmemiş oluşu. Boynun önünden bağlanan çene açık bu türban bağlama şekildense çenenin de kapandığı ve yandan bağlanan yöntem benimsenmiş Milli Analar tarafından.
Peki Milli Takım ne kadar milli? Türban açısından Türkiye’nin bir yansıması tamam. Laik kesimi yansıtmak için orta sınıf Anadolu kadını var (Gökdeniz Karadeniz’in annesi), orta sınıf şehir kadınını temsilen Arda Turan’ın annesi, Beyaz Türkler için de reklamda yer almasa da Fulya Terim seçilebilir belki. Milli Takım’da Şii kökenli oyuncu da var, ama Kürtler temsil edilmemiş mesela.
Yine de göze batan, tıpkı Türkiye’nin genelinde olduğu gibi türban. Türban, futbolda da tıpkı siyasette olduğu gibi artık bir simge. Annesi ya da eşi olanlar Milli Takım’a alınıyor diye bir şey iddia etmek doğru olmaz tabii ki, ama futbolun sahanın dışında oynandığı alanlarda türbanlılar epey etkili.
Almanya maçından sonra Fatih Terim’in görevi bırakacağını açıklamasının ardından yerine gelecek tek bir kişiye işaret ediliyor: Ertuğrul Sağlam.
Eşi türbanlı, kendisi de muhafazakâr olan, yardımcısı Mutlu tescilli Fethullah’çı Ertuğrul Sağlam’ın Beşiktaş’a gelişi epey tartışma yaratmıştı. Beşiktaş, Cemaat’e yenilmiş, kimi oyuncular bu düzene uygun bulunmadığı için gönderilmişti.
Ertuğrul Sağlam, daha futbolculuk yıllarından itibaren eşinin başının kapalı olmasını hiç mi hiç gizlemedi zaten.
Şimdi eşi türbanlı Sağlam’ın Milli Takım hocalığı tartışılıyor. Bu Türkiye’nin belli başlı bütün kurumlarındaki türban “simgesini” bir kez daha hatırlamamız için bir vesile aslında. Türbandan nasibini futbol da alıyor ve bir kez daha “velev ki simge” denen türban belirleyici oluyor.
Cumhurbaşkanı, Başbakan, Merkez Bankası Başkanı, Futbol Federasyonu Başkanı eşlerinden sonra Milli Takım’ın başına da eşi türbanlı bir hoca getiriliyor.
Euro 2008’in en çok rol çalan ekran karakteri de başı türbanlı bir taraftardı: Türkiye’nin aşırı coşkusu ve herkese sarılmasıyla tanıdığı Aysel Doğan, TFF Başkanı Hasan Doğan’ın eşi. İlk ekrana yansıdığında herkese sarılan Aysel Doğan, Almanya maçında uyarı almış olacak ki sadece eşine sarıldı.
Bakalım bu yarış nereye kadar sürecek? Türbanlı hiç kimse kalmayana kadar mı yoksa bu da bir geçiş dönemi mi?
